Бутаў Ілья Станіслававіч – Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літара-
туры, Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, кандыдат сельскагаспадарчых навук, суіскаль-
нік (г. Мінск, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, Рэспубліка Беларусь). E-mail: illiabutov@gmail.com.
Мар’яна Аляксееўна Кулькова – навуковы кіраўнік Цэнтра калектыўнага кары-
стання «Геаэкалогія» Расійскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя А. І. Герцэна, доктар геолага-мінералагічных навук, дацэнт (г. Санкт-Пецярбург, наб. ракi Мойкі 48, кор-
пус 12, 191186, Расійская Федэрацыя). E-mail: kulkova@mail.ru.
В статье представлена история обнаружения, характеристика, радиоуглеродное датирование и возможная интерпретация так называемого «Мочульского идола», найденного поблизости от д. Мочуль Столинского района Брестской области Беларуси. Особое внимание уделяется форме объекта и сопоставлению его с известными деревянными антропоморфными скульптурами Восточной Европы (в первую очередь Беларуси и стран Балтии). Полученные данные свидетельствуют о том, что «мочульский идол», скорее всего, является продуктом современного творчества XIX – начала XX в. и может представлять собой пример местной сакральной либо декоративной традиции, а не подлинный неолитический или средневековый идол. Показано, что данный объект является примером современных механизмов конструирования традиции, поэтому рассматривается в контексте взаимодействия научного знания, художественного творчества и общественного запроса на национальные и «архаические» символы. Продемонстрирована также роль «производителя аутентичности», чьи интерпретации находки способствуют легитимизации объекта как древнего и языческого, а также формирует вокруг него новые фольклорные нарративы.
The article presents the history of discovery, characteristics, radiocarbon dating, and possible
interpretation of the so-called “Mochul idol” found near the village of Mochul in the Stolin District of the Brest Region of Belarus. Particular attention is paid to the object’s form and its comparison with known wooden anthropomorphic sculptures of Eastern Europe (primarily Belarus and the Baltic region). The obtained data indicate that the “mochul idol” is most likely a product of modern creativity of the 19th – early 20th centuries and may represent an example of a local sacred or decorative tradition rather than a genuine Neolithic or Medieval idol. It is shown that this object is an example of modern mechanisms of tradition construction, therefore it is considered in the context of the interaction of scientific knowledge, artistic creativity and public demand for national and “archaic” symbols. The role of the “producer of authenticity” is also demonstrated, whose interpretations of the finds contribute to legitimizing the object as ancient and pagan, as well as forming new folklore narratives around it.
Арсланов 1987 – Арсланов, Х. А. Радиоуглерод: геохимия и геохронология / Х. А. Арсланов. – Л. : Изд-во ЛГУ, 1987. – 294 с.
Богданова 2017 – Богданова, К. Резчик по дереву Иван Супрунчик нашел новый экспонат для своего этнографического музея / К. Богданова // Вечерний Брест. – 2017. – № 52 (2410). – С. 2.
Бутов 2019 – Бутов, И. С. Археоастрономические памятники Литвы / И. С. Бутов // Гео-
графия: развитие науки и образования. – СПб. : Изд-во РГПУ им. А. И. Герцена, 2019. – Т. II. –
С. 514–534.
Бутов 2020a – Бутов, И. С. Замогильская проща и ее чудотворный камень / И. С. Бутов // Беларусь, Глыбоцкi край i Эдвард Вайнiловiч: матэрыялы наук.-практ. канф. (г. Глыбокае,
25 верасня 2020 г.). – Мн. : IВЦ «Мiнфiна», 2020. – С. 429–450.
Бутов 2020б – Бутов, И.С. Записи о чудесах в XIX–XXI веках (по материалам исторических и фольклорных архивов Республики Беларусь) / И. С. Бутов // Таинственная Беларусь VI: материалы конф., г. Минск, 14 марта 2020 г.) / Уфоком. – Мн. : Регистр, 2020. – С. 7–34.
Ванкина 1970 – Ванкина, Л.В. Торфяниковая стоянка Сарнате / Л. В. Ванкина. – Рига :
Зинатне, 1970. – 267 с.
Валодзіна 2021 – Валодзіна, Т. Канструяванне традыцыі. У пошуках цмока / Т. Валодзіна // Беларускі фальклор : матэрыялы і даследаванні : зб. навук. пр. – Мн. : Бел. навука, 2021. –
Вып. 8. – С. 61–93.
Галоўка 2011 – Галоўка, С. Сенсацыйная знаходка ці арыгінальная падробка? / С. Галоўка // Бел. думка. – 2011. – № 10. – С. 92–97.
Древлянский 1846 – Древлянский, П. Белорусские народные предания / П. Древлянский // Прибавления к «Журналу Министерства народного просвещения». – 1846. – Кн. 1. – С. 3–25.
Дучыц, Зайкоўскі 2006 – Дучыц, Л. У. Ідалы / Л. У. Дучыц, Э. М. Зайкоўскі // Беларуская міфалогія: энцыкл. слоўн. – Мн. : Беларусь, 2006. – С. 204.
Дучыц, Клімковіч 2011 – Дучыц, Л. У. Сакральная геаграфія Беларусі / Л. У. Дучыц, І. Я. Клімковіч. – Мн. : Літ. і мастацтва, 2011. – 384 с.
Ермохин 2011 – Ермохин, М. В. К вопросу о датировке «россонского идола» / М. В. Ермохин // Матэрыялы па археалогii Беларусi. – Мн. : Бел. навука, 2011. – Вып. 21. – С. 270–271.
Живописная Россия 1882 – Живописная Россия: отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении / под общ. ред. П. П. Семенова. – Т. 3 :Литовское и Белорусское Полесье. – СПб. ; М. : Изд. книгопродавца-типографа М. О. Вольфа, 1882. – 490 с.
Кулькова 2011 – Кулькова, М. А. Радиоуглерод (14С) в окружающей среде и метод радиоуглеродного датирования: учебно-методическое пособие / М.А. Кулькова. – СПб.: Изд-во
РГПУ им. А. И. Герцена, 2011. – 40 с.
Масальская-Сурина 1909 – Масальская-Сурина, Е. А. Памятники старины / Е. А. Масальская-Сурина // Минская старина. – 1909. – Вып. 1. – С. 90–96.
Митюков 2017 – Митюков, А. Скульптор Иван Супрунчик возрождает древние тради-
ции Белорусского Полесья / А. Митюков // Союз. Беларусь – Россия. – 2017. – № 17 (789). –
С. I, VII.
Музей 2024 – Музей народного искусства и быта в Теребличах – окунулись в культуру белорусов языческих времен // СТВ. – URL: https://ctv.by/news/kultura/muzej-narodnogo-iskusstva-i-byta-v-tereblichah-okunulis-v-kulturu-belorusov-yazycheskih-vremyon?ysclid=mg0l9k2yet6951049 (дата звароту: 09.03.24).
Мялешка 1929 – Мялешка, М. Камень у вераньнях и паданьнях беларуса / М. Мялешка. – Мн., 1929. – 48 с.
НГАБ. – Ф. 136. – Воп. 6. – Спр. 2. Дело по рапорту слуцкого уездного исправника о поклонении березе крестьян застенка Вошкаты Слуцкого уезда из суеверия, 11 июня 1892 – 20 марта 1901 г. – 26 арк.
Пранкевич 2024 – Пранкевич, В. Нерукотворный лик в Добрыни: знак свыше или игра воображения? / В. Пранкевич // Чачэрскi веснiк. – 2024. – № 23 (10658). – С. 15.
ПС 1909 – Памятники старины // Минская старина. – 1909. – Вып. 1. – 167 с.
Палескія былі 2012 – Палескія былі ў творах Івана Супрунчыка / аўт. тэксту і ўкл. В. Лабачэўская. – Мн. : Літаратура і Мастацтва, 2012. – 246 с.
Раманюк 2000 – Раманюк, М. Беларускія народныя крыжы: манаграфія / М. Раманюк. – Вільнюс, 2000. – 221 с.
Римантене 1991 – Римантене, Р.К. Озерное рыболовство и морская охота в каменном ве-
ке Литвы / Р. К. Римантене // Рыболовство и морской промысел в эпоху мезолита – раннего металла в лесной и лесостепной зоне Восточной Европы. – Л. : Наука. Ленингр. отд-ние, 1991. – 244 с.
Рыков 1914 – Рыков, П. С. Раскопки в Ошмянском уезде Виленской губ[ернии]: 1) близ ст. Сморгонь и 2) близ им. Маркененты / П. С. Рыков. – Вильна : изд. Северо-Западного отд-ние. Императ. Рус. географ. об-ва, 1914. – 18 с.
Сементовский 1890 – Сементовский, А. М. Белорусские древности / А. М. Сементовский. – СПб., 1890. – 136 с.
СКБВМВД 2015 – Супольнасці каменнага і бронзавага вякоў міжрэчча Віслы і Дняпра:
зб. навук. арт. памяці Міхала Чарняўскага / уклад. В. У. Ашэйчык, М. А. Плавінскі, В. М. Сіда-
ровіч. – Мн. : А. М. Янушкевіч, 2015. – 288 с.
Скварчэўскі 2013 – Скварчэўскі, Зм. Паганскія ідалы на тэрыторыі Беларусі / Зм. Скварчэўскі // Сівер. – 2013. – № 1. – С. 69–83.
Чаиркина 2014 – Чаиркина, Н. М. Деревянная антропоморфная скульптура Зауралья /
Н. М. Чаиркина // Археология, этнография и антропология Евразии. – 2014. – № 1 (57). – С. 81–89.
Чарняўскі 1967 – Чарняўскі, М. М. Справаздача аб археалагічных даследаваннях у паў-
ночна-заходняй Беларусі ў 1966 годзе / М. М. Чарняўскі. – 1967. – № 285. – 45 с.
Чернявский 1967 – Чернявский, М. М. Фигурка человека со стоянки Осовец-II. (Бешенковичский район Витебской области) / М. М. Чернявский // Советская археология. – 1967. – № 4. – С. 291–293.
Шпилевский 2004 – Шпилевский, П. М. Путешествие по Полесью и белорусскому краю / П. М. Шпилевский. – Мн. : Беларусь, 2004. – 251 с.
Arnold, Libby 1949 – Arnold, J. R. Age Determinations by Radiocarbon Content: Checks with Samples of Known Age / J. R. Arnold, W. F. Libby // Science. – 1949. – Vol. 110. – P. 678–680.
Bendix 1997 – Bendix, R. In Search of Authenticity: the formation of folklore studies / R. Bendix. – Madison : Univ. of Wisconsin Press, 1997. – 306 p.
INHRACC 2020 – The IntCal20 Northern Hemisphere Radiocarbon Age Calibration Curve
(0–55 cal kBP) / Reimer P. [et al.] // Radiocarbon. – 2020. – Vol. 62. – Iss. 4. – P. 725–757. – DOI: https://doi.org/10.1017/ (date of accesse: 01.04.2020).
Hobsbawn, Ranger 1983 – Hobsbawn, E. The invention of tradition / E. Hobsbawn, T. Ranger. – Cambridge : Cambridge Univ. Press, 1983. – 320 p.
M. M. K. 1893 – M. M. K. O posążku znalezionym w powiecie Newelskim / M. M. K. // Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne. – 1893. – T. II. – Nr 2–3. – S. 47–48.
PABR 2000 – Prehistoric art in the Baltic region // Acta Academiae Artium Vilnensis / Ed. A. Bu-
trimas. – Vol. 20. – Vilnius: Vilnius Academy of Fine Arts, 2000. – 29 p.
Ramsey 2024 – Ramsey, В. C. OxCal 4.4.4 / B. С. Ramsey. – Mode of access: http://c14.arch.ox.ac.uk. – Date of access: 13.12. 2024.
Review 1999 – Review of radiocarbon data from atmospheric and tree ring samples for the period 1950–1997 Ad / Q. Hua [et al.] // IAWA Journal. – 1999. – Vol. 20. – №3. – P. 261–283.
Rouba 1909 – Rouba, N. Przewodnik po Litwie i Bialejrusi / N. Rouba. – Wilno : Kurjer Litew., 1909. – Wyd. III. – 216 s.
Arnold, Libby 1949 – Arnold, J. R. Age Determinations by Radiocarbon Content: Checks with Samples of Known Age / J. R. Arnold, W. F. Libby // Science. – 1949. – Vol. 110. – P. 678–680.
Arslanov 1987 – Arslanov, Kh. A. Radiouglerod: geokhimiya i geokhronologiya [Radiocarbon: Geochemistry and Geochronology] / Kh. A. Arslanov. – L. : Izd-vo LGU, 1987. – 294 p. [in Russian].
Bendix 1997 – Bendix, R. In Search of Authenticity: the formation of folklore studies / R. Bendix. – Madison : Univ. of Wisconsin Press, 1997. – 306 p.
Bogdanova 2017 – Bogdanova, K. Rezchik po derevu Ivan Suprunchik nashel novyy ekspo-
nat dlya svoyego etnograficheskogo muzeya [Woodcarver Ivan Suprunchik Found a New Exhibit
for His Ethnographic Museum] / K. Bogdanova // Vecherniy Brest. – 2017. – № 52 (2410). – P. 2.
[in Russian]
Butov 2019 – Butov, I. S. Arkheoastronomicheskiye pamyatniki Litvy [Archaeoastronomical Monuments of Lithuania] / I. S. Butov // Geografiya: razvitiye nauki i obrazovaniya [Geography: The Development of Science and Education]. – SPb. : Izd-vo RGPU im. A. I. Gertsena, 2019. – T. II. – P. 514–534. [in Russian]
Butov 2020a – Butov, I. S. Zamogil’skaya proshcha i yeye chudotvornyy kamen’ [Proshcha of Zamogil’e and its miracle-working stone] / I. S. Butov // Belarus’, Glybotski kray i Edvard Vaynilovich: materyyaly nauk.-prakt. kanf. (g. Glybokaye, 25 veras. 2020 g.) [Belarus, Glybokaye region and Ed-
ward Vainilovich: materials of the scientific-practical cand. (Glybokaye, September 25, 2020)]. – Mn. : IVTS «Minfina», 2020. – P. 429–450. [in Russian]
Butov 2020b – Butov, I. S. Zapisi o chudesakh v XIX–XXI vekakh (po materialam istoricheskikh i fol’klornykh arkhivov Respubliki Belarus’) [Records of Miracles in the 19th – 21st Centuries (Based on Materials from Historical and Folklore Archives of the Republic of Belarus)] / I. S. Butov // Tainstvennaya Belarus’ VI: materialy konferentsii (g. Minsk, 14 marta 2020 g.) [Mysterious Belarus VI: Con-ference Proceedings (Minsk, March 14, 2020)] / Ufokom. – Mn. : Registr, 2020. – P. 7–34. [in Russian]
Chairkina 2014 – Chairkina, N. M. Derevyannaya antropomorfnaya skul’ptura Zaural’ya [Wooden anthropomorphic sculpture of the Trans-Urals] / N. M. Chairkina // Arkheologiya, etnografiya i antropologiya Yevrazii [Archaeology, ethnography and anthropology of Eurasia]. – 2014. –
№ 1 (57). – P. 81–89. [in Russian]
Charniaŭski 1967 – Charniaŭski, M. M. Spravazdača ab archiealahičnych dasliedavanniach
u paŭnočna-zachodniaj Bielarusi ŭ 1966 hodzie [Report on archaeological research in northwestern Belarus in 1966] / M. M. Charniaŭski. – 1967. – № 285. – 45 p. [in Belarussian]
Chernyavskiy 1967 – Chernyavskiy, M. M. Figurka cheloveka so stoyanki Osovets-II. (Beshen-
kovichskiy rayon Vitebskoy oblasti) [Human figurine from the Osovets-II. (Beshenkovichi district, Vitebsk region)] / M. M. Chernyavskiy // Sovetskaya arkheologiya [Soviet archeology]. – 1967. – № 4. –
P. 291–293. [in Russian]
Drevlyanskiy 1846 – Drevlyanskiy, P. Belorusskiye narodnyye predaniya [Belarusian Folk Legends] / P. Drevlyanskiy // Pribavleniya k «Zhurnalu Ministerstva narodnogo prosveshche-
niya» [Additions to the Journal of the Ministry of Public Education]. – 1846. – Bk. 1. – P. 3–25.
[in Russian]
Dučyc, Zajkoŭski 2006 – Dučyc, L. U. Ídaly [Idols] / L. U. Dučyc, E. M. Zajkoŭski // Bielaruskaja mifalohija: encyklapiedyčny sloŭnik [Belarusian Mythology: Anthropological Dictionary]. – Mn. : Belarus’, 2006. – P. 204. [in Belarussian]
Dučyc, Klimkovič 2011 – Dučyc, L. U. Sakraĺnaja hieahrafija Bielarusi [Sacred geography of Belarus] / L. U. Dučyc, I. Ja. Klimkovič. – Mn. : Lit. i mastactva, 2011. – 384 p. [in Belarussian]
Haloŭka 2011 – Haloŭka, S. Siensacyjnaja znachodka ci aryhinaĺnaja padrobka? [A sensational discovery or an original fake?] / S. Haloŭka // Bielaruskaya dumka. – 2011. – № 10. – P. 92–97. [in Belarussian]
Hobsbawn, Ranger 1983 – Hobsbawn, E. The invention of tradition / E. Hobsbawn, T. Ranger. – Cambridge : Cambridge Univ. Press, 1983. – 320 p.
INHRACC 2020 – The IntCal20 Northern Hemisphere Radiocarbon Age Calibration Curve
(0–55 cal kBP) / Reimer P. [et al.] // Radiocarbon. – 2020. – Vol. 62. – Iss. 4. – P. 725–757. – DOI: https://doi.org/10.1017/RDC.2020.41.
Kul’kova 2011 – Kul’kova, M. A. Radiouglerod (14C) v okruzhayushchey srede i metod radiouglerodnogo datirovaniya: uchebno-metodicheskoye posobiye [Radiocarbon (14C) in the Environment and the Radiocarbon Dating Method: A Study Guide] / M. A. Kul’kova. – SPb. : Izdatel’stvo RGPU im. A. I. Gertsena, 2011. – 40 p. [in Russian].
Masal’skaya-Surina 1909 – Masal’skaya-Surina, Ye. A. Pamyatniki stariny [Ancient Monuments] / Ye. A. Masal’skaya-Surina // Minskaya starina [Minsk Antiquity]. – 1909. – Iss. 1. – P. 90–96. [in Russian]
Mialieška 1929 – Mialieška, M. Kamień u vierańniach i padańniach bielarusa [Stone in the beliefs and legends of Belarusians] / M. Mialieška. – Mn., 1929. – 48 p. [in Belarussian]
Mityukov 2017 – Mityukov, A. Skul’ptor Ivan Suprunchik vozrozhdayet drevniye traditsii Belorusskogo Poles’ya [Sculptor Ivan Suprunchik Revives the Ancient Traditions of Belarusian Polesie] / A. Mityukov // Soyuz. Belarus’ – Rossiya [Union. Belarus – Russia]. – 2017. – № 17 (789). – P. I, VII.
[in Russian]
M. M. K. 1893 – M. M. K. O posążku znalezionym w powiecie Newelskim [About the statue found in Newel Uyezd] / M. M. K. // Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne [Numismatic And Archaeological News]. – 1893. – T. II. – № 2–3. – P. 47–48.
Muzey 2024 – Muzey narodnogo iskusstva i byta v Tereblichakh – okunulis’ v kul’turu belorusov yazycheskikh vremon [The Museum of Folk Art and Life in Tereblichi – immersed themselves in the culture of Belarusians of pagan times] // СTV. – URL: https://ctv.by/news/kultura/muzej-narodnogo-
iskusstva-i-byta-v-tereblichah-okunulis-v-kulturu-belorusov-yazycheskih-vremyon?ysclid=mg0l9k2yet6951049. (date of access: 09.03.24). [in Russian].
NHAB – Nacyjanaĺny histaryčny archiŭ Bielarusi (NHAB). – F. 136. – Vop. 6. – Spr. 2. Delo po raportu slutskogo uyezdnogo ispravnika o poklonenii bereze krest’yan zastenka Voshkaty Slutskogo uyezda iz suyeveriya [The case of the Slutsk district police officer’s report on the superstitious worship of a birch tree by peasants in the Voshkata dungeon, Slutsk district], 11 iyunya 1892 – 20 marta 1901 g. –
26 ark. [in Russian]
Palieskija byli 2012 – Palieskija byli ŭ tvorach Ivana Suprunčyka [Polesye true stories in the works of Ivan Suprunchyk] / text and comp. by V. Labacheŭskaja. – Mn. : Litaratura i Mastactva, 2012. – 246 p. [in Belarussian]
PABR 2000 – Prehistoric art in the Baltic region // Acta Academiae Artium Vilnensis / ed. A. Bu-
trimas. – Vol. 20. – Vilnius : Vilnius Academy of Fine Arts, 2000. – 29 p.
Prankevich 2024 – Prankevich, V. Nerukotvornyy lik v Dobryni: znak svyshe ili igra voobrazheniya? [The Holy Face in Dobryni: A Sign from Above or a Figment of the Imagination?] / V. Prankevich // Čačerski vesnik. – 2024. – № 23 (10 658). – P. 15. [in Russian]
PS 1909 – Pamyatniki stariny [Ancient Monuments] // Minskaya starina [Minsk Antiquity]. – 1909. – Iss. 1. – 167 p. [in Russian]
Ramaniuk 2000 – Ramaniuk, M. Bielaruskija narodnyja kryžy: manahrafija [Belarusian folk crosses: monograph] / M. Ramaniuk. – Viĺnius, 2000. – 221 p. [in Belarussian]
Ramsey 2024 – Ramsey, B. S. OxCal 4.4.4 / B. S. Ramsey. – URL: http://c14.arch.ox.ac.uk. (date
of access: 13.12.2024).
Review 1999 – Review of radiocarbon data from atmospheric and tree ring samples for the period 1950–1997 Ad / Q. Hua [et al.] // IAWA Journal. – 1999. – Vol. 20. – № 3. – P. 261–283.
Rimantene 1991 – Rimantene, R. K. Ozernoye rybolovstvo i morskaya okhota v kamennom veke Litvy [Lake Fishing and Sea Hunting in the Stone Age of Lithuania] / R. K. Rimantene // Rybolovstvo i morskoy promysel v epokhu mezolita – rannego metalla v lesnoy i lesostepnoy zone Vostochnoy Yevropy [Fishing and Sea Trade in the Mesolithic – Early Metal Age in the Forest and Forest-Steppe Zone of Eastern Europe]. – L. : Nauka. Leningr. otdeleniye, 1991. – 244 p. [in Russian]
Rouba 1909 – Rouba, N. Przewodnik po Litwie i Bialejrusi [Guide to Lithuania and Belarus] /
N. Rouba. – Wilno : Kurjer Litew., 1909. – Wyd. III. – 216 p.
Rykov 1914 – Rykov, P. S. Raskopki v Oshmyanskom uyezde Vilenskoy gub[yernii]: 1) bliz st. Smorgon’ i 2) bliz im. Markenenty [Excavations in the Oshmyany District of the Vilnius Province:
1) Near the Smorgon Station and 2) Near the Markenenty Station] / P. S. Rykov. – Vil’na : izdan. Severo-Zapadnogo otdela Imperatorskogo Russkogo geograficheskogo obshchestva, 1914. – 18 p.
[in Russian]
Sementovskiy 1890 – Sementovskiy, A. M. Belorusskiye drevnosti [Belarusian Antiquities] / A. M. Se-
mentovskiy. – SPb., 1890. – 136 p. [in Russian]
SKBVMVD 2015 – Supoĺnasć kamiennaha i bronzavaha viakoŭ mižrečča Visly i Dniapra: zbornik navukovych artykulaŭ pamiaci Michala Čarniaŭskaha [Stone and Bronze Age Communities
of the Vistula and Dnieper Interfluve: A Collection of Scientific Articles in Memory of Michał Czarniawski] / comp. V. U. Ašejčyk, M. A. Plavinski, V. M. Sidarovič. – Mn. : A. M. Januškievič, 2015. – 288 p. [in Belarussian]
Skvarcheŭski 2013 – Skvarcheŭski, Zm. Pahanskija idaly na terytoryi Bielarusi [Pagan idols
on the territory of Belarus] / Zm. Skvarcheŭski // Sivier. – 2013. – № 1. – P. 69–83. [in Belarussian]
Shpilevskiy 2004 – Shpilevskiy, P. M. Puteshestviye po Poles’yu i belorusskomu krayu [Travel
to Polesie and the Belarusian region] / P. M. Shpilevskiy. – Mn. : Belarus’, 2004. – 251 p. [in Russian]
Vankina 1970 – Vankina, L.V. Torfyanikovaya stoyanka Sarnate [The Sarnate Peat Yard] /
L. V. Vankina. – Riga : Zinatne, 1970. – 267 p. [in Russian]
Valodzina 2021 – Valodzina, T. Kanstrujavannie tradycyi. U pošukach cmoka [The construction of tradition. In search of the Dragon] / T. Valodzina // Bielaruski faĺklor: materyjaly i dasliedavanni. – Mn. : Biel. navuka, 2021. – Iss. 8. – P. 61–93. [in Belarussian]
Yermokhin 2011 – Yermokhin, V. M. K voprosu o datirovke «rossonskogo idola» [On the question of dating the «Rossony Idol»] / V. M. Yermokhin // Materyyaly pa arkhealogii Belarusi
[Materials on the Archaeology of Belarus]. – Mn. : Biel. navuka, 2011. – Iss. 21. – P. 270–271.
[in Russian]
Zhivopisnaya Rossiya 1882 – Zhivopisnaya Rossiya: otechestvo nashe v yego zemel’nom, istoricheskom, plemennom, ekonomicheskom i bytovom znachenii [Picturesque Russia: Our Fatherland in Its Land, Historical, Tribal, Economic, and Everyday Significance] / under the gen. ed. of P. P. Semenov.– St. Peterburg – M. : izdaniye knigoprodavtsa-tipografa M. O. Vol’fa, 1882. – T. 3 : Litovskoye i Belorusskoye Poles’ye. – 490 p. [in Russian]
Выкладчык: Уладзімір Лобач
Аб’ём: 70 урокаў, 14 гадзін відэа, 127 тэставых пытанняў
Курс прапануе паглыбленае азнаямленне з этнічнай гісторыяй і этнакультурнай спецыфікай Беларусі. Прадстаўлены лекцыі па раздзелах і тэмах вучэбнай праграмы "Этнаграфія Беларусі", якая выкладаецца аўтарам у Полацкім дзяржаўным універсітэце.
Выкладчык: Зміцер Скварчэўскі
Аб’ём: 13 урокаў, 2 гадзіны відэа, 100 тэставых пытанняў
Сярод разнастайных аспектаў беларускай міфалогіі, прадметам курсу абраны персанажны код: боствы, духі, дэманічныя істоты, героі і т.п.
Каментароў — 0
Маеце пытанне ці заўвагу? Напішыце ў каментары. Звяртаем увагу, што каментары са спасылкамі і ад неаўтарызаваных аўтараў прэмадэруюцца.